Spekulatius - งานศิลป์บนชิ้นขนม

http://www.gomeal.de/rezept/1003/Spekulatius.html

วันนี้อยากจะเล่าถึงขนมชนิดหนึ่งชื่อว่า „Spekulatius“ ซึ่งมักจะมีวางขายให้ได้ลิ้มรสเฉพาะในช่วงเทศกาลคริสต์มาส ขนมชนิดนี้ดูแค่ผิวเผินก็จะคล้ายๆ กับขนมจำพวกคุกกี้ทั่วไป แต่ความน่าสนใจของ Spekulatius อยู่ที่รูปทรงแปลกๆ และลวดลายที่สวยงามบนตัวขนม ดูแล้วช่างเพลินตา อีกทั้งกลิ่นรสอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทำให้หยิบกินแล้วเพลินใจ เผลอแป๊บเดียวหมดเกลี้ยงทุกที

ลองมาทำความรู้จักขนมชนิดนี้กันค่ะ

Spekulatius มีต้นกำเนิดมาจากบริเวณแถบประเทศเบลเยียม, ประเทศเนเธอร์แลนด์ (เรียกว่า Speculaas) และแถบตะวันตกของประเทศเยอรมนี ตามประเพณีดั้งเดิมนั้นขนมจะถูกอบเพื่อกินในคืนก่อนวัน Saint Nicholas หรือวันที่ 6 ธันวาคมเพื่อเป็นการระลึกถึง Saint Nicholas(St Nicholas ก็คือนักบุญที่มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ชอบช่วยเหลือคนยากจน และที่สำคัญเขาเป็นต้นแบบของลุงซานตาครอสนั่นเองค่ะ) ลวดลายของขนมดั้งเดิมจึงมักถูกทำเป็นภาพที่บอกเล่าถึงเรื่องราวต่างๆ ของ St Nicholas แต่ในปัจจุบันลวดลายของขนมมีหลากหลายมากขึ้น เช่น กังหันลม, ช้าง หรือ เรือ เป็นต้น

http://www.stockfood.de

สำหรับที่มาของชื่อขนม Spekulatius นี้มีข้อสันนิษฐานอยู่หลายข้อ บ้างก็ว่า มาจากคำในภาษาลาติน Speculator ซึ่งมีความหมายเกี่ยวโยงกับฉายาของ St. Nicholas ที่ว่าท่านเป็นผู้หยั่งรู้สรรพสิ่ง บ้างข้อสันนิษฐานก็ว่า มาจากคำในภาษาลาตินคือ Speculum ที่แปลว่า กระจก ซึ่งน่าจะเกี่ยวโยงกับวิธีการทำขนมที่ใช้แม่พิมพ์กดทำให้เกิดลวดลายบนขนมในลักษณะกลับด้านกับแม่พิมพ์เสมือนการส่องกระจกนั่นเอง

http://www.stockfood.de

ในประเทศเยอรมนี Spekulatius เป็นขนมที่นิยมกินกันในช่วงเทศกาลคริสต์มาส แต่ในเบลเยียมและเนเธอร์แลนด์จะมีให้เห็นตลอดทั้งปี รวมถึงในประเทศอินโดนีเซียก็เป็นที่รู้จักด้วย (เพราะเคยเป็นเมืองขึ้นของเนเธอร์แลนด์) ส่วนในประเทศอเมริกา, นิวซีแลนด์ และออสเตรเลีย จะรู้จักในชื่อของ Dutch Windmill cookies

Spekulatius เป็นขนมอบที่ทำมาจากแป้งพายที่เรียกว่า Mürbeteig (หรือ Shortcrust pastry ซึ่งมีส่วนประกอบหลักๆ ได้แก่ แป้ง, เนย และน้ำตาล โดยจะไม่มีการใส่สารที่ช่วยให้ขึ้นฟู ฉะนั้นขนมจะไม่มีขยายตัวหรือขึ้นฟูเวลาอบ)

http://www.stockfood.de

Spekulatius มีหลายรสชาติ แต่รสชาติดั้งเดิมและพบเห็นมากที่สุด คือ รสเครื่องเทศ (Gewürzspekulatius) โดยเครื่องเทศหลักๆ ที่ใช้เป็นส่วนผสม ได้แก่ กระวาน (Kardamon), ก้านพลู (Gewürznelke) และอบเชย (Zimt) เป็นต้น เครื่องเทศเหล่านี้ทำให้ขนมมีรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ ส่วนรสชาติอื่นๆ ได้แก่ รสอัลมอนด์ และรสเนย

นอกเหนือไปจากรูปแบบลวดลายที่คุ้นตาของ Spekulatius แล้ว ปัจจุบันยังมีการประยุกต์ทำลวดลายให้น่าสนใจมากขึ้น ตัวอย่างเช่นSpekulatius ของร้าน Kölner Dom-Spekulatius ซึ่งนอกจากจะมีการประยุกต์ทำเป็นลวดลายรูปโบสถ์ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของเมือง Köln แล้ว ร้านเค้ายังรับทำลวดลายขนมเป็นรูปโลโก้หรือตราของบริษัทต่างๆ เพื่อไว้ใช้สำหรับมอบเป็นของขวัญในช่วงเทศกาลคริสต์มาสด้วย เก๋มากเลยค่ะ

http://www.koelner-dom-spekulatius.de/firmengebaeck/index_ger.html

และด้วยกลิ่นรสที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของ Spekulatius ทำให้มันถูกเลือกให้เป็นรสชาติพิเศษสำหรับผลิตภัณฑ์ช็อกโกแลตยี่ห้อหนึ่งในฤดูหนาวปี 2009 น่ากินเชียวค่ะ

ตอนนี้ก็พอจะรู้จักเจ้าขนม Spekulatius กันมากขึ้นแล้ว ใครยังไม่เคยลิ้มรสก็ลองซื้อหามาทานดูนะค่ะ กลิ่นเครื่องเทศหอมๆ กับความกรุบกรอบของขนม Spekulatius ยิ่งได้ทานคู่กับชา, กาแฟ หรือช็อกโกแลตอุ่นๆ มันช่างเข้ากับอากาศหนาวๆ ในช่วงนี้จริงๆ ค่ะ

อ้างอิง

http://de.wikipedia.org/wiki/Spekulatius

http://en.wikipedia.org/wiki/Speculaas

http://www.brauchtumsseiten.de/a-z/s/spekulatius/home.html